Gitaarspelen en zingen tegelijk: zo leer je het in 7 stappen

Je bent begonnen met gitaar spelen en je wilt meezingen met je gitaarspel. Maar zodra je die twee tegelijk probeert te doen gaat ineens één van de twee mis. Je raakt je slagritme kwijt, mist een akkoordwissel of merkt dat je zang alle kanten op gaat. Dat is heel normaal als je nog niet zo lang gitaar speelt.

Zingen en gitaar spelen zijn namelijk twee verschillende ritmes die je brein tegelijkertijd moet verwerken. Als je nog volop moet nadenken over je akkoorden en slagritme, blijft er simpelweg te weinig ruimte over om daar ook nog bij te zingen. De oplossing is vooral: bouw het in de juiste volgorde op. Je gitaarspel moet eerst zo vertrouwd worden dat het grotendeels op de automatische piloot gaat. Daarna voeg je de zang toe. Met deze 7 stappen kun je dat rustig opbouwen:

1. Leer makkelijke liedjes eerst foutloos op gitaar

Begin eerst nog helemaal niet met zingen. Kies eerst een paar eenvoudige liedjes en zorg dat je die goed kunt spelen. Je wilt tijdens het spelen niet meer voortdurend hoeven denken: welk akkoord komt hierna? Hoe ging dit slagje ook alweer? Wanneer moet ik wisselen? Je akkoordwisselingen moeten op tijd zijn, je slagritme moet blijven doorlopen en er mogen geen grote pauzes ontstaan. Pas wanneer een liedje op gitaar vertrouwd begint te voelen, ben je klaar voor de volgende stap. Kies hiervoor vooral liedjes die eigenlijk nét iets te makkelijk voor je zijn. Dat is precies de bedoeling.

2. Speel mee met de originele muziek

Denk je dat je een liedje goed kunt spelen? Zet dan de originele opname aan en speel mee. Dat is een veel betere test dan wanneer je het nummer alleen speelt. De muziek wacht namelijk niet op jou. Je moet het juiste tempo vasthouden en je akkoordwisselingen moeten precies op tijd komen. Je merkt hierdoor snel waar het nog misgaat. Misschien verlies je tijdens een bepaalde overgang steeds het ritme, of blijkt een akkoordwissel toch nog te langzaam te gaan. Kun je het hele nummer stabiel met de originele opname meespelen zonder fouten? Dan heb je een belangrijke stap gezet.

3. Zorg dat je boven de stof staat

Dit is misschien wel de belangrijkste stap. Stel dat je nét een eenvoudig liedje kunt spelen. Dan zit dat liedje waarschijnlijk ongeveer op de grens van wat je technisch aankunt. Zodra je daar ook nog bij probeert te zingen, wordt het ineens veel moeilijker. Daarom wil je boven de stof staan. Probeer eerst een paar nummers te leren die qua gitaarspel iets moeilijker zijn. Denk bijvoorbeeld aan andere slagritmes, snellere akkoordwisselingen of nieuwe akkoorden.

Goede nummers hiervoor zijn bijvoorbeeld Het Is Een Nacht, Country Roads en Hotel California. Die hebben allemaal een slagritme dat nét wat meer van je rechterhand vraagt. Deze nummers vind je trouwens alle drie in mijn boekje #Kampvuurheld, samen met veel andere bekende liedjes die je kunt gebruiken om je gitaarspel steeds verder uit te bouwen. Als je zulke nummers goed kunt spelen, worden de écht eenvoudige nummers ineens een stuk makkelijker. En dat is precies wat we nodig hebben om te gaan zingen.

4. Ga terug naar de makkelijkste liedjes en voeg zang toe

Nu gaan we eindelijk zingen. Maar daarvoor pakken we juist niet die moeilijkere nummers. We gaan terug naar liedjes met een heel eenvoudig en voorspelbaar slagritme. Het doel is op dit moment namelijk niet om zo mooi of interessant mogelijk gitaar te spelen. Het doel is om je rechterhand automatisch door te laten gaan terwijl je tegelijkertijd zingt. Een goed voorbeeld is Calm After The Storm van The Common Linnets. Het nummer heeft maar een paar akkoorden en je kunt het spelen met een heel eenvoudige neerwaartse slag. Je vindt dit nummer ook terug in mijn Basiscursus gitaar.

Andere fijne nummers zijn Sweet Caroline van Neil Diamond en Heart of Gold van Neil Young. Ook die kun je heel eenvoudig begeleiden met vier neerwaartse slagen per maat. Beide nummers staan in #Classicsheld, mijn boekje met bekende internationale klassiekers. Ook Hey Jude uit #Kampvuurheld is bijvoorbeeld heel geschikt om op deze manier te oefenen. Het gitaarspel mag hier dus bewust eenvoudig zijn. Eerst leren zingen én spelen. De mooiere slagritmes komen later weer.

5. Begin met kleine stukjes zingen of neurie de melodie

Lukt een heel liedje zingen nog niet? Maak de stap kleiner. Speel bijvoorbeeld het hele nummer op gitaar, maar zing alleen het refrein mee. Of zing één zin en speel daarna weer een stukje zonder zang. Je kunt zelfs beginnen door alleen de melodie mee te neuriën. Daarmee haal je de tekst en een deel van de ademhaling uit de vergelijking en kun je je volledig richten op de coördinatie tussen je stem en je handen. Gaat dat goed? Dan zing je steeds iets meer mee. Je hoeft dus niet van alleen gitaarspelen in één keer naar een compleet nummer spelen én zingen.

6. Oefen moeilijke stukjes apart

Misschien lukt inmiddels bijna het hele liedje, maar gaat het iedere keer op dezelfde plek mis. Dat is niet vreemd. Sommige zangritmes vallen heel makkelijk samen met je slagritme, terwijl je op andere momenten bijvoorbeeld precies een woord zingt tussen twee slagen door. Als daar tegelijkertijd ook nog een akkoordwisseling zit, wordt het ineens een stuk lastiger.

Blijf dan niet telkens het hele nummer opnieuw spelen. Pak alleen dat moeilijke stukje en oefen het een aantal keer achter elkaar. Eerst eventueel heel langzaam en daarna steeds dichter bij het originele tempo. Zodra die paar maten goed gaan, plaats je ze weer terug in het hele nummer.

7. Bouw je slagritmes steeds verder uit

Kun je zingen bij een eenvoudig slagritme? Dan kun je de gitaar weer interessanter gaan maken. Pak bijvoorbeeld opnieuw Het Is Een Nacht, Country Roads of Hotel California en probeer daar nu bij te zingen. Hier ontstaat de echte uitdaging: je rechterhand speelt een bepaald ritme, terwijl je stem ritmisch iets heel anders doet.

En daar zit uiteindelijk de truc. Je gitaarritme moet gewoon blijven doorgaan, wat je stem ook doet. Je rechterhand moet bijna op de automatische piloot staan. Je moet tijdens het spelen kunnen praten, om je heen kunnen kijken of aan iets anders kunnen denken zonder dat je slagritme stopt. Als dat lukt, ontstaat er ruimte om onafhankelijk daarvan te zingen. Van daaruit kun je steeds verder gaan: moeilijkere slagritmes, snellere nummers en uiteindelijk zelfs tokkelpatronen combineren met zang.

Eerst automatiseren, daarna combineren

De fout die ik bij beginnende gitaristen het vaakst zie, is dat ze te veel tegelijkertijd willen leren. Ze zijn nog druk bezig met de akkoorden en het slagritme en proberen daar direct zang bovenop te zetten.

Maak het jezelf makkelijker. Leer eerst gitaarspelen. Zorg daarna dat je boven de stof staat. Ga vervolgens terug naar eenvoudige liedjes en voeg pas dan de zang toe. Als je die volgorde aanhoudt, zul je merken dat gitaarspelen en zingen steeds minder voelt als twee dingen die je tegelijkertijd probeert te doen. Je handen weten vanzelf wat ze moeten doen, en jij kunt je aandacht steeds meer op het zingen richten.