Capo gitaar: wat is het en hoe gebruik je het?

Je hebt vast wel eens een gitarist gezien met zo'n handig klemmetje op de gitaarhals. Dat is een capo, en het is eigenlijk één van de meest praktische hulpmiddelen die je als gitarist kunt hebben. Vooral als je net begint met gitaar spelen, kan een capo je leven een stuk makkelijker maken.

Wat is een capo precies?

Een capo is eigenlijk gewoon een slimme klem die je dwars over alle snaren van je gitaar plaatst. Het drukt alle snaren tegelijk in op een specifieke fret, waardoor je gitaar hoger gaat klinken zonder dat je nieuwe grepen hoeft te leren. Stel je voor: je plaatst de capo op de tweede fret. Nu klinkt je gitaar twee halve tonen hoger dan normaal. Je speelt nog steeds dezelfde akkoorden die je kent, maar ze klinken allemaal hoger. Een G-akkoord klinkt dan bijvoorbeeld als een A-akkoord. Best handig toch? Het woord capo komt trouwens uit het Italiaans en betekent letterlijk "hoofdkam". Je hoort ook wel eens mensen spreken over een capodaster of barréklem. Dat zijn allemaal namen voor hetzelfde ding.

Waarom zou je een capo gebruiken

Er zijn eigenlijk heel veel redenen waarom een capo zo'n fijn hulpmiddel is. De belangrijkste reden voor de meeste gitaristen is dat je lastige toonsoorten ineens makkelijk kunt spelen. Neem bijvoorbeeld een nummer in de toonsoort B majeur. Zonder capo moet je barré-akkoorden gebruiken, wat voor veel beginnende gitaristen nog best lastig is. Met een capo op de vierde fret kun je gewoon je vertrouwde G-akkoorden spelen, en het klinkt precies goed. Voor zangers is een capo ook onmisbaar. Soms ligt een nummer net iets te hoog of te laag voor je stem. In plaats van je stembanden te forceren, zet je gewoon de capo een paar frets hoger of lager. Probleem opgelost.

Verschillende soorten capo's

Niet alle capo's zijn hetzelfde. Het type dat je nodig hebt hangt af van je gitaar. Voor klassieke gitaren met nylon snaren gebruik je meestal een rechte capo. Deze gitaren hebben namelijk een vrij vlakke toets. Elektrische gitaren en akoestische gitaren met stalen snaren hebben vaak een iets gebogen toets. Hiervoor heb je een capo nodig die deze ronding volgt, anders krijg je niet alle snaren even goed ingedrukt. Je hebt ook speciale capo's die alleen bepaalde snaren indrukken. Deze partiële capo's zijn handig voor meer experimentele klanken, maar als beginner heb je daar waarschijnlijk nog geen behoefte aan.

Hoe plaats je een capo goed

Het plaatsen van een capo lijkt simpel, maar er zijn wel een paar dingen waar je op moet letten. De capo moet direct achter de fret geplaatst worden, niet erop of ervoor. Te ver naar achteren en je krijgt een onzuivere toon, te ver naar voren en de snaren gaan ratelen. De druk moet ook goed zijn. Te los en de snaren trillen mee, te strak en je gitaar gaat vals klinken. Het is even oefenen om het juiste gevoel te krijgen. Een goede test is om na het plaatsen van de capo alle snaren even los aan te slaan. Klinken ze helder en zuiver? Dan zit je capo goed. Hoor je gerammel of klinkt het dof? Dan moet je de positie of druk aanpassen.

Praktische tips voor beginners

Als je net begint met gitaar spelen, is een capo echt een aanrader. Het maakt zoveel nummers toegankelijk die anders te moeilijk zouden zijn. In plaats van je te focussen op lastige barré-akkoorden, kun je lekker verder oefenen met de basisakkoorden die je al kent. Begin rustig met de capo op de eerste of tweede fret. Speel je favoriete akkoorden en luister hoe ze klinken. Het is best leuk om te horen hoe vertrouwd toch anders kan klinken. Investeer wel in een degelijke capo. Goedkope exemplaren kunnen voor veel frustratie zorgen omdat ze niet goed klemmen of de snaren beschadigen. Een goede capo hoeft niet duur te zijn, maar kies wel voor een bekend merk.

Wanneer gebruik je geen capo

Hoewel een capo super handig is, zijn er ook momenten waarop je hem beter niet kunt gebruiken. Bij nummers met veel open snaren in combinatie met gegrepen noten kan een capo soms de bedoelde klank verstoren. Ook als je echt wilt leren om barré-akkoorden te spelen, kun je beter de capo even wegleggen. Het is verleidelijk om altijd de makkelijke weg te nemen, maar voor je ontwikkeling als gitarist is het goed om ook de moeilijkere technieken onder de knie te krijgen. In het Gitaarheld Membership leer je stap voor stap wanneer je wel en niet een capo gebruikt, en hoe je het combineert met andere technieken.

De capo als creatief hulpmiddel

Een capo is niet alleen praktisch, het kan ook je creativiteit stimuleren. Door verschillende posities uit te proberen ontdek je nieuwe klanken en combinaties. Sommige akkoorden die normaal saai klinken, krijgen ineens een veel interessantere kleur met een capo. Veel bekende nummers zijn trouwens opgenomen met een capo. "Here Comes the Sun" van The Beatles bijvoorbeeld, of "Fast Car" van Tracy Chapman. De capo geeft deze nummers hun karakteristieke heldere klank. Een capo is dus veel meer dan alleen een hulpmiddel voor beginners. Het is een waardevol instrument dat je gitaarspel op verschillende manieren kan verrijken. Of je nu net begint of al jaren speelt, een goede capo hoort gewoon in elke gitaartas thuis.